Nedir bu AJAX ?

Son zamanlarda web dünyasında sıkça duymaya & görmeye baÅŸladığımız AJAX ingilizcede “Asynchronous JavaScript And XML” anlamını taşımaktadır.

AJAX, genel anlamda JavaScript ve XmlHttpRequestler aracılığıyla GET ve POST istekleri gönderip, bu isteklerin cevaplarını yine istekleri gönderdiÄŸimiz yöntem olan JavaScript’le geri almaktır.

Kısaca AJAX’ın bileÅŸenlerini tanıyalım;

GET ve POST istekleri:

Hazırladığım web sayfalarına bir veri göndermek için kullandığımız istekler, php, asp, asp.net v.b. diller ile programlanmış web sayfaları tarafından alınarak işleme sokulur.Örneğin bir iletişim forumundaki verilerimizi post veya get methodu ile bir web sayfasına göndeririz.Bu web sayfası isteğimizdeki değişkenler ve karşılığı olan verileri alarak bir dizi işlem sonucu iletişim formundan gelen verileri bize iletmiş olur.

JavaScript :

JavaScript, sayfalarımızda kullandığımız, “Client Side” bir dildir. Yani JavaScript kodları diÄŸer dillerdeki gibi sunucuda yorumlanıp geriye bir yanıt dönmek yerine web sayfasını çalıştıran kullanıcının web tarayıcısı tarafından yorumlanarak web sayfasıyla etkileÅŸimli bir halde yanıt döner.

XmlHttpRequest :

Son zamanlarda Microsoftun ActiveX’inden sonra diÄŸer tarayıclarda ortaya çıkmış olan kütüphanedir.Genel anlamıyla yada AJAX denilen olayda iÅŸimize yaradığı kadarıyla XmlHttpRequest’ler, GET ve POST isteklerini JavaScript aracılığıyla Xml halinde belirttiÄŸimiz sayfalara gönderen ve yine bu isteklerin yanıtlarını JavaScript aracılığıyla geri dönen “ÅŸey” dir.

AJAX tüm bunların birleşiminden oluşan ve JavaScript ile web sayfalarından aldığımız verileri diğer işlem yapacak sayfalara gönderir ve bunların yantılarını yine bize döner. Bu yanıtları işleyerek bir sonuc olarak web sayfalarımıza yansıtırız.

Peki, neden AJAX’a ihtiyaç duyarız ?

Ä°stek gönderme ve yanıtlarını alma iÅŸlemini server-side dillerde de yapabiliriz. Fakat AJAX’ı bunlardan ayıran kısım ise bütün bu iÅŸlemlerin aSenkron olarak yapılmasıdır.

Yani bir web sayfası server-side bir dil ile gelen verileri iÅŸler, bir sonuç yaratır ve bu sonucu ekranda gösterdiÄŸinde o sayfa durmuÅŸ demektir. Bütün kodlar çalışır ve bize sonucu gösterir. BaÅŸka iÅŸlemler yapabilmek için baÅŸka sayfalara, baÅŸka istekler göndermemiz gerekmektedir. Bu ise farklı bir sayfaya yönlenmek, o sayfanın çalışma ekrana getirilmesi demektir. Kısaca sadece server-side diller ile olÅŸturulan web sayfaları statik‘tir. AJAX ise bu sayfaları dinamik bir hale getirmemizi saÄŸlar . Normalde bir butona basıldığında gerekli iÅŸlemler için sunucuya istek gönderilip isteÄŸin yanıtının alınıp sayfanın tekrar ekrana getirilmesine karşın AJAX ile butona basıldığında arka plandaki baÅŸka bir sayfa aracılığıyla gerekli iÅŸlemleri içeren isteÄŸi ve yanıtını dinamik anlamda gönderip, alabiliriz.Ä°ÅŸte AJAX bu marifetleri ile iÅŸimize çok yarayan bir araç, kavram v.s. olmuÅŸtur.

AJAX’ı daha iyi anlayabilmeniz için yaptığım küçük bir örnek.

ÖrneÄŸimde, bugüne kadar bulabildiÄŸim, en iyi ve Türkçe karakterlerde en sorunsuz XmlHttpRequest kütüphanesi olan eyceks ‘i kullandım.

Örnek

Ä°ÅŸlem’i yapan php sayfası

İlerleryen zamanlarda AJAX ile ilgili php mysql kullanılarak yapılmış daha geniş kapsamlı örnekler, AJAX ve php ile yaşayabilceğimiz sorunlar ve çözümleri ile ilgili makaleler yayınlamayı planlıyorum.

Kaynak Dosyalar – Source